Mối liên hệ này ít được nhắc tới, nhưng nó là một trong những cách rõ ràng nhất để giảm nhu cầu dùng kháng sinh.
Tiêm ngừa liên quan gì tới kháng thuốc
- Không mắc bệnh thì không cần kháng sinh
- Vắc xin phòng bệnh do vi khuẩn giảm trực tiếp nhu cầu dùng thuốc
- Ít ca bệnh thì ít đợt điều trị
- Và ít áp lực chọn lọc hơn
- Mục thứ hai là đường liên hệ rõ nhất
Và đây là một trong ít cách vừa bảo vệ mình vừa bảo vệ người khác cùng lúc.
Vắc xin phòng bệnh do vi rút thì sao
- Nó cũng giúp, theo đường gián tiếp
- Ít mắc bệnh do vi rút thì ít lần bị kê kháng sinh nhầm
- Và ít nguy cơ bội nhiễm cần tới thuốc thật
- Hai đường đó cộng lại
- Mục thứ hai là điều rất ít người biết
Và đây là mối liên hệ hầu như không bao giờ được nhắc tới.
Người lớn có cần tiêm ngừa gì không
- Có một số loại được khuyến cáo cho người lớn
- Nhất là người lớn tuổi
- Và người có bệnh nền
- Hỏi bác sĩ về những gì phù hợp với mình
- Mục cuối là chỗ có câu trả lời đúng
Và site này không liệt kê loại nào vì khuyến cáo khác nhau theo nơi và theo thời gian.
Nên giữ sổ tiêm thế nào
- Giữ sổ hoặc chụp ảnh lại
- Ghi rõ ngày và loại đã tiêm
- Mang theo khi đi khám
- Thông tin này ảnh hưởng tới nhiều quyết định khác
- Mục thứ hai là phần hay bị thiếu
Và sổ tiêm của trẻ là thứ nên giữ cẩn thận vì dùng suốt nhiều năm.
Về chuyện lịch tiêm của trẻ
- Giữ đúng lịch theo hướng dẫn của bác sĩ
- Trễ thì hỏi cách bổ sung chứ đừng bỏ
- Ghi lịch vào điện thoại
- Mang sổ mỗi lần đi tiêm
- Mục thứ hai là điều nhiều người không biết
Và trễ lịch thường không phải bắt đầu lại từ đầu.
Về chuyện hỏi trước khi tiêm
- Nói rõ đang dùng thuốc gì
- Nói tiền sử dị ứng
- Nói nếu đang ốm hoặc đang sốt
- Hỏi phản ứng thường gặp là gì
- Mục cuối là câu giúp đỡ lo sau đó
Và biết trước phản ứng thường gặp thì không hoảng khi nó xảy ra.
Về phản ứng sau tiêm
- Đau chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt là những thứ hay gặp
- Chúng thường qua nhanh
- Không cần kháng sinh cho những phản ứng đó
- Phản ứng nặng thì hiếm nhưng cần biết dấu hiệu
- Mục thứ ba là điều hay bị làm sai
Và sốt sau tiêm không phải nhiễm trùng nên không liên quan gì tới kháng sinh.
Về khi nào hoãn tiêm
- Đang sốt cao thì thường hoãn
- Nhân viên y tế sẽ đánh giá
- Cảm nhẹ thì thường vẫn tiêm được
- Đừng tự quyết hoãn vì lo
- Mục thứ ba là điều nhiều người tưởng ngược
Và hoãn không cần thiết làm lịch tiêm lệch đi rất lâu.
Về chuyện tiêm ngừa cho người chăm sóc
- Người chăm trẻ sơ sinh
- Người chăm người lớn tuổi hoặc người đang điều trị
- Tiêm ngừa cho chính mình cũng là bảo vệ họ
- Hỏi bác sĩ về điều này
- Mục thứ ba là cách nghĩ ít ai có
Và bảo vệ người quanh mình là cách hiệu quả với người quá nhỏ hoặc quá yếu để tự được bảo vệ.
Về nguồn thông tin đáng tin
- Hỏi bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng
- Khuyến cáo thay đổi theo thời gian
- Và khác nhau theo từng nơi
- Đừng dựa vào thông tin lan trên mạng xã hội
- Mục thứ hai là lý do phải hỏi lại
Và thông tin đúng của năm ngoái có thể đã được cập nhật.
Về chuyện nói với người còn e ngại
- Hỏi họ lo điều gì cụ thể
- Nghe hết trước khi nói
- Đề nghị họ hỏi bác sĩ thay vì tranh luận
- Không ép và không chê
- Mục thứ ba là cách đi xa nhất
Và tranh luận về chuyện này gần như chưa bao giờ thuyết phục được ai.
Ba câu trước khi uống kháng sinh
- Đây có đúng là kháng sinh không
- Ai kê nó cho tôi, cho đúng lần ốm này
- Uống tới khi nào thì dừng
- Bài này thêm: lịch tiêm của tôi có đang đủ không
Câu cuối là điểm riêng, và nó nên được hỏi vào lúc đang khoẻ chứ không lúc đang ốm.
Kháng sinh không diệt được vi rút
- Kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không lên vi rút
- Không mắc bệnh thì không cần kháng sinh
- Vắc xin phòng bệnh do vi rút cũng giảm số lần bị kê nhầm
- Sốt nhẹ sau tiêm không phải nhiễm trùng và không cần kháng sinh
- Mục thứ ba là mối liên hệ ít ai biết
Hai mục cuối là hai chỗ mà hiểu đúng sẽ tránh được một đợt thuốc thừa.
Gọi bác sĩ ngay
- Khó thở hoặc đau ngực
- Sốt cao không hạ, hoặc sốt trở lại sau khi đã đỡ
- Lú lẫn hoặc rất lừ đừ
- Phát ban, sưng môi mặt hoặc khó thở sau khi uống thuốc
- Tiêu chảy nhiều hoặc phân có máu trong và sau đợt kháng sinh
Phản ứng nặng sau tiêm cũng thuộc nhóm dấu hiệu thứ tư trong danh sách này.
Câu hỏi thường gặp
Tiêm ngừa liên quan gì tới kháng thuốc?
Không mắc bệnh thì không cần kháng sinh. Vắc xin phòng được bệnh do vi khuẩn sẽ trực tiếp giảm nhu cầu dùng thuốc.
Vắc xin phòng bệnh do vi rút thì sao?
Nó cũng giúp, theo đường gián tiếp. Ít mắc bệnh do vi rút thì ít lần bị kê kháng sinh nhầm, và cũng ít nguy cơ bội nhiễm cần tới thuốc thật.
Người lớn có cần tiêm ngừa gì không?
Có một số loại được khuyến cáo cho người lớn, nhất là người lớn tuổi và người có bệnh nền. Hãy hỏi bác sĩ về những gì phù hợp với mình.
Nên giữ sổ tiêm thế nào?
Giữ sổ hoặc chụp ảnh lại, ghi rõ ngày và loại đã tiêm. Mang theo khi đi khám, vì thông tin này ảnh hưởng tới nhiều quyết định khác.