Biết rồi thì muốn nói lại. Nhưng cách nói quyết định người nghe đổi thật hay chỉ gật cho xong.
Nên bắt đầu thế nào
- Đừng bắt đầu bằng việc họ đang làm sai
- Kể một điều mình mới biết
- Ở dạng thông tin thú vị
- Chứ không phải lời nhắc nhở
- Mục thứ ba là chỗ khác biệt
Và cùng một nội dung nói theo hai cách thì kết quả khác hẳn nhau.
Nói điều gì thì dễ nghe nhất
- Rằng vi khuẩn kháng thuốc chứ không phải cơ thể người quen thuốc
- Điều đó lạ đủ để người ta dừng lại nghĩ
- Và nó không trách ai cả
- Từ đó mới nói tiếp được
- Mục thứ ba là lý do nó mở được cửa
Và đây là câu site này chọn làm nền cho mọi bài.
Họ phản đối thì làm sao
- Đừng tranh luận tới cùng
- Hỏi lại thay vì khẳng định
- Dừng khi thấy họ chưa muốn nghe
- Hạt giống gieo được thì nó tự lớn
- Mục thứ ba là điều khó làm nhất
Và thắng một cuộc tranh luận hiếm khi đổi được một thói quen.
Có nên nói về hậu quả đáng sợ không
- Không nên
- Doạ làm người ta hoặc hoảng hoặc bỏ qua
- Cả hai đều không dẫn tới hành động
- Kể cơ chế thì người nghe tự rút ra kết luận
- Mục cuối là cách bền nhất
Và kết luận tự rút ra thì người ta giữ lâu hơn nhiều.
Về chuyện chọn đúng lúc
- Đừng nói lúc họ đang ốm và đang lo
- Đừng nói lúc họ vừa mua thuốc về
- Nói lúc bình thường thì dễ nghe hơn
- Hoặc lúc đang xem tin gì đó liên quan
- Mục thứ hai là lúc tệ nhất
Và giữa lúc ai đó đang lo thì một bài giảng là thứ ít tác dụng nhất.
Về chuyện nói ngắn
- Một câu là đủ cho lần đầu
- Không cần kể hết những gì mình biết
- Để họ hỏi thêm nếu muốn
- Nói dài làm người nghe thấy bị dạy
- Mục thứ ba là dấu hiệu họ đang quan tâm
Và câu hỏi ngược lại là dấu hiệu tốt nhất trong cuộc trò chuyện.
Về chuyện dùng câu hỏi
- Hỏi họ có biết kháng sinh không tác dụng với cảm không
- Hỏi lần trước bác sĩ có kê không
- Câu hỏi mở ra trò chuyện
- Lời khẳng định thì đóng lại
- Mục thứ ba là điều đáng nhớ
Và người ta ít khi phản đối một câu hỏi.
Về chuyện với người lớn tuổi trong nhà
- Họ có kinh nghiệm cả đời làm theo cách cũ
- Đừng nói rằng cách đó sai suốt mấy chục năm
- Nói rằng bây giờ người ta biết thêm điều này
- Mượn lời bác sĩ nếu được
- Mục thứ ba là cách dễ được chấp nhận nhất
Và không ai muốn nghe rằng mình đã sai suốt một đời.
Về chuyện với người bán thuốc
- Không cần dạy họ về kháng thuốc
- Chỉ cần không đòi hỏi
- Và hỏi có cách nào không cần kháng sinh không
- Việc đó giúp họ nhiều hơn một bài giảng
- Mục thứ hai là phần hiệu quả nhất
Và nhiều người bán muốn làm đúng nhưng khách không cho họ cơ hội.
Về chuyện làm gương
- Người nhà nhìn cách mình làm chứ không nhớ lời mình nói
- Đi khám thay vì ra quầy
- Uống hết đợt theo đơn
- Bỏ thuốc thừa trước mặt mọi người
- Mục cuối là cách nói mà không cần lời
Và trẻ con trong nhà học theo cách này nhiều hơn mọi cách khác.
Về chuyện đừng kỳ vọng ngay
- Thói quen mấy chục năm không đổi trong một buổi
- Nhắc lại nhẹ nhàng khi có dịp
- Không nhắc lại theo kiểu trách móc
- Đổi được một phần đã là đổi
- Mục cuối là cách đo hợp lý
Và người đổi một nửa vẫn tốt hơn người bỏ ngoài tai hoàn toàn.
Ba câu trước khi uống kháng sinh
- Đây có đúng là kháng sinh không
- Ai kê nó cho tôi, cho đúng lần ốm này
- Uống tới khi nào thì dừng
- Bài này thêm: tôi đã kể cho ai trong nhà chưa
Câu cuối là điểm riêng, và một người là đủ để bắt đầu.
Kháng sinh không diệt được vi rút
- Kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không lên vi rút
- Đừng bắt đầu bằng việc người kia đang làm sai
- Kể cơ chế thay vì kể hậu quả đáng sợ
- Người nhà nhìn cách mình làm chứ không nhớ lời mình nói
- Mục thứ ba là cách bền nhất
Hai mục cuối là hai cách nói, và cách thứ hai không cần lời nào.
Gọi bác sĩ ngay
- Khó thở hoặc đau ngực
- Sốt cao không hạ, hoặc sốt trở lại sau khi đã đỡ
- Lú lẫn hoặc rất lừ đừ
- Phát ban, sưng môi mặt hoặc khó thở sau khi uống thuốc
- Tiêu chảy nhiều hoặc phân có máu trong và sau đợt kháng sinh
Danh sách này là thứ đáng chia sẻ lại nhất trong toàn bộ site.
Câu hỏi thường gặp
Nên bắt đầu thế nào?
Đừng bắt đầu bằng việc họ đang làm sai. Kể một điều mình mới biết, ở dạng thông tin thú vị chứ không phải lời nhắc nhở.
Nói điều gì thì dễ nghe nhất?
Rằng vi khuẩn kháng thuốc chứ không phải cơ thể người quen thuốc. Điều đó lạ đủ để người ta dừng lại nghĩ, và nó không trách ai cả.
Họ phản đối thì làm sao?
Đừng tranh luận tới cùng. Hỏi lại thay vì khẳng định, và dừng khi thấy họ chưa muốn nghe. Hạt giống gieo được thì nó tự lớn.
Có nên nói về hậu quả đáng sợ không?
Không nên. Doạ làm người ta hoặc hoảng hoặc bỏ qua, và cả hai đều không dẫn tới hành động. Kể cơ chế thì người nghe tự rút ra kết luận.