Vi rút và vi khuẩn khác nhau ở chỗ nào

Hai thứ này hay được gọi chung là con vi trùng. Nhưng chúng khác nhau tới mức một loại thuốc trị được loại này thì hoàn toàn vô dụng với loại kia.

Vi rút và vi khuẩn khác nhau ở chỗ nào

• Vi khuẩn là sinh vật sống tự sinh sôi được
• Vi rút thì không tự sinh sôi được
• Nó phải chui vào tế bào của mình
• Rồi mượn bộ máy trong đó để nhân lên
• Mục thứ ba là khác biệt quyết định

Và khác biệt đó là lý do một loại thuốc không dùng chung được cho cả hai.

Vì sao kháng sinh không tác động lên vi rút

• Kháng sinh nhắm vào bộ phận chỉ vi khuẩn mới có
• Như lớp vỏ bao quanh chúng
• Vi rút không có những bộ phận đó
• Nên thuốc không có chỗ nào để tác động
• Mục cuối là cách nói gọn nhất

Và đây là câu chữ ký của site này, lặp lại ở cuối mọi bài.

Làm sao biết mình bị loại nào

• Không tự biết được qua cảm giác
• Bác sĩ dựa vào khám
• Dựa vào diễn biến theo thời gian
• Và vào xét nghiệm khi cần
• Mục thứ ba là thứ cần vài ngày mới thấy

Và đó là lý do bác sĩ đôi khi hẹn theo dõi thêm thay vì kê ngay.

Có trường hợp nào do cả hai không

• Có
• Một đợt nhiễm vi rút có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn
• Vi khuẩn gây bệnh thêm sau đó
• Đó là lý do bác sĩ dặn quay lại nếu đang đỡ mà nặng lên
• Mục cuối là dấu hiệu cần nhớ

Và đang đỡ rồi nặng lên là một trong những dấu hiệu quan trọng nhất.

Về cảm lạnh và cúm

• Cả hai đều do vi rút
• Chúng do các loại vi rút khác nhau gây ra
• Cúm thường mệt nhiều hơn và tới nhanh hơn
• Nhưng cả hai đều không cần kháng sinh
• Mục cuối là điểm chung quan trọng nhất

Và phân biệt hai bệnh đó không đổi câu trả lời về kháng sinh.

Về chuyện vi rút cũng gây sốt cao

• Nhiều người nghĩ sốt cao là do vi khuẩn
• Vi rút cũng gây sốt cao được
• Mức sốt không cho biết nguyên nhân
• Nó chỉ cho biết cơ thể đang phản ứng mạnh
• Mục thứ ba là điều cần nhớ

Và dùng mức sốt để quyết định có uống kháng sinh hay không là suy sai.

Về chuyện triệu chứng nặng không có nghĩa là vi khuẩn

• Mệt nhiều, đau người, đau đầu đều gặp ở nhiễm vi rút
• Cảm giác nặng không phân biệt được hai loại
• Điều đáng theo dõi là diễn biến
• Chứ không phải mức độ ở một thời điểm
• Mục thứ ba là cách theo dõi đúng

Và diễn biến qua vài ngày nói nhiều hơn cảm giác của một buổi sáng.

Về bội nhiễm

• Là khi vi khuẩn gây bệnh thêm sau một đợt nhiễm vi rút
• Dấu hiệu là đang đỡ rồi nặng lên
• Hoặc sốt trở lại sau khi đã hết
• Hoặc xuất hiện triệu chứng mới khu trú
• Mục thứ hai là dấu hiệu rõ nhất

Và đây là lúc kháng sinh có thể thật sự cần, sau khi được khám.

Về xét nghiệm phân biệt

• Có xét nghiệm giúp phân biệt trong một số trường hợp
• Không phải trường hợp nào cũng cần làm
• Cũng không phải nơi nào cũng có sẵn
• Bác sĩ quyết định khi nào cần
• Mục thứ hai là điều cần hiểu

Và làm xét nghiệm cho mọi ca cảm cúm thì vừa tốn kém vừa không cần thiết.

Về chuyện bác sĩ cũng phải cân nhắc

• Đôi khi ranh giới không rõ ngay từ đầu
• Bác sĩ cân nhắc giữa kê và theo dõi thêm
• Họ dựa vào nhiều thứ cùng lúc
• Không kê không có nghĩa là chưa khám kỹ
• Mục cuối là điều hay bị hiểu nhầm

Và quyết định không kê nhiều khi khó hơn quyết định kê.

Về chuyện theo dõi thêm vài ngày

• Bác sĩ có thể hẹn theo dõi rồi quyết sau
• Đây là cách làm có cơ sở
• Nó tránh được đợt thuốc không cần
• Và vẫn kịp nếu hoá ra là vi khuẩn
• Mục thứ ba là lợi ích chính

Và điều kiện của cách này là mình phải biết dấu hiệu nào thì quay lại ngay.

Ba câu trước khi uống kháng sinh

• Đây có đúng là kháng sinh không
• Ai kê nó cho tôi, cho đúng lần ốm này
• Uống tới khi nào thì dừng
• Bài này thêm: bệnh của tôi do vi khuẩn hay do vi rút

Câu cuối là điểm riêng, và nó là câu đứng trước cả ba câu kia.

Kháng sinh không diệt được vi rút

• Kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không lên vi rút
• Vi rút không có bộ phận mà kháng sinh nhắm vào
• Mức sốt không cho biết nguyên nhân là vi khuẩn hay vi rút
• Đang đỡ rồi nặng lên là dấu hiệu cần quay lại khám
• Mục thứ ba là chỗ suy sai phổ biến nhất

Hai mục cuối là một hiểu nhầm và một dấu hiệu, và cả hai đều rất hay gặp.

Gọi bác sĩ ngay

• Khó thở hoặc đau ngực
• Sốt cao không hạ, hoặc sốt trở lại sau khi đã đỡ
• Lú lẫn hoặc rất lừ đừ
• Phát ban, sưng môi mặt hoặc khó thở sau khi uống thuốc
• Tiêu chảy nhiều hoặc phân có máu trong và sau đợt kháng sinh

Dấu hiệu thứ hai trong danh sách này chính là bội nhiễm mà bài vừa nói tới.

Câu hỏi thường gặp