Đau họng là lý do đi mua kháng sinh phổ biến nhất. Nhưng phần lớn các đợt đau họng lại không phải do vi khuẩn.
Đau họng thường do gì
- Phần lớn các đợt là do vi rút
- Thường đi kèm ho hoặc chảy mũi
- Hoặc kèm khàn tiếng
- Nhóm do vi khuẩn ít gặp hơn nhiều
- Mục thứ hai là dấu hiệu nghiêng về vi rút
Và có ho kèm theo thường là dấu hiệu nghiêng về vi rút.
Có dấu hiệu nào gợi ý do vi khuẩn không
- Sốt cao
- Hạch cổ sưng và đau
- Amidan có mủ
- Và không kèm ho
- Mục cuối là dấu hiệu hay bị bỏ qua
Và những dấu hiệu này chỉ gợi ý chứ không kết luận được.
Vì sao vẫn cần khám mới chắc
- Các dấu hiệu đó trùng nhau khá nhiều giữa hai nhóm
- Bác sĩ nhìn họng trực tiếp
- Sờ hạch
- Và có thể làm xét nghiệm nhanh khi cần
- Mục thứ hai là thứ không làm được qua mô tả
Và tự soi gương nhìn họng mình thì không thay được việc đó.
Không kê kháng sinh thì làm gì cho đỡ đau
- Súc miệng nước muối ấm
- Uống nước ấm
- Ngậm thứ làm dịu họng
- Dùng thuốc giảm đau hạ sốt phù hợp
- Mục cuối là chỗ nên hỏi dược sĩ
Và đau họng thường đáp ứng tốt với những cách này.
Về chuyện đau họng dữ dội
- Đau nhiều không tự động nghĩa là vi khuẩn
- Một số đợt do vi rút cũng đau rất nhiều
- Mức đau không phân biệt được nguyên nhân
- Nhưng đau tới mức không nuốt nổi thì phải khám
- Mục cuối là ranh giới cần nhớ
Và không nuốt nổi nước bọt là dấu hiệu đi khám ngay.
Về hạch cổ
- Hạch cổ sưng lên khi cơ thể đang chống nhiễm trùng
- Điều đó xảy ra với cả vi rút
- Hạch nhỏ và di động thường lành tính
- Hạch to dần, cứng, không đau thì cần khám
- Mục cuối là dấu hiệu khác hẳn
Và hạch không nhỏ lại sau khi đã khỏi bệnh cũng nên được khám.
Về chấm trắng trong họng
- Nhiều người thấy chấm trắng là nghĩ ngay tới vi khuẩn
- Một số nhiễm vi rút cũng gây hình ảnh tương tự
- Nên chấm trắng không kết luận được
- Bác sĩ nhìn tổng thể chứ không nhìn riêng chi tiết đó
- Mục thứ hai là điều ít ai biết
Và đây là chi tiết hay được đưa ra để xin kháng sinh nhất.
Về trẻ em bị đau họng
- Trẻ đau họng thì đưa đi khám
- Không tự mua kháng sinh cho trẻ
- Quan sát trẻ có uống được không
- Và có chảy nước dãi nhiều bất thường không
- Mục cuối là dấu hiệu cần khám ngay
Và trẻ không nuốt được nước bọt là tình huống phải đi ngay.
Về khi khó nuốt hoặc khó thở
- Khó thở là dấu hiệu cấp cứu
- Không nuốt được nước bọt cũng vậy
- Sưng một bên nhiều hơn hẳn bên kia
- Không há được miệng bình thường
- Mục cuối cũng là dấu hiệu cần đi ngay
Và những dấu hiệu này không nằm trong nhóm chờ theo dõi thêm.
Về đau họng tái đi tái lại
- Tái lại nhiều lần trong một khoảng thời gian
- Đây là lý do đi khám chứ không phải lý do mua sẵn thuốc
- Bác sĩ sẽ tìm xem có nguyên nhân nền không
- Có những hướng xử lý khác nhau
- Mục thứ hai là điều cần nhớ
Và mua sẵn thuốc cho lần sau là cách làm site này không đồng tình.
Về chuyện trào ngược và không khí khô
- Không phải đau họng nào cũng do nhiễm trùng
- Trào ngược có thể gây rát họng kéo dài
- Không khí khô và điều hoà cũng vậy
- Nói to nhiều cũng làm họng khó chịu
- Mục thứ hai là nguyên nhân hay bị bỏ sót
Và những nguyên nhân này thì kháng sinh hoàn toàn không giúp gì.
Ba câu trước khi uống kháng sinh
- Đây có đúng là kháng sinh không
- Ai kê nó cho tôi, cho đúng lần ốm này
- Uống tới khi nào thì dừng
- Bài này thêm: đợt đau họng này có kèm ho không
Câu cuối là điểm riêng, và nó là một trong những dấu hiệu bác sĩ cân nhắc.
Kháng sinh không diệt được vi rút
- Kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không lên vi rút
- Phần lớn các đợt đau họng là do vi rút
- Chấm trắng trong họng không kết luận được nguyên nhân
- Không nuốt được nước bọt là dấu hiệu đi khám ngay
- Mục thứ ba là chi tiết hay được dùng để xin thuốc nhất
Hai mục cuối là một hiểu nhầm và một dấu hiệu thật, và đừng lẫn hai thứ đó.
Gọi bác sĩ ngay
- Khó thở hoặc đau ngực
- Sốt cao không hạ, hoặc sốt trở lại sau khi đã đỡ
- Lú lẫn hoặc rất lừ đừ
- Phát ban, sưng môi mặt hoặc khó thở sau khi uống thuốc
- Tiêu chảy nhiều hoặc phân có máu trong và sau đợt kháng sinh
Với đau họng thì thêm: không nuốt được nước bọt hoặc không há được miệng.
Câu hỏi thường gặp
Đau họng thường do gì?
Phần lớn các đợt đau họng là do vi rút, thường đi kèm ho, chảy mũi hoặc khàn tiếng. Nhóm do vi khuẩn ít gặp hơn nhiều.
Có dấu hiệu nào gợi ý do vi khuẩn không?
Có một số dấu hiệu bác sĩ dùng để cân nhắc, như sốt cao, hạch cổ sưng đau, amidan có mủ và không kèm ho. Nhưng chúng chỉ gợi ý chứ không kết luận.
Vì sao vẫn cần khám mới chắc?
Vì các dấu hiệu đó trùng nhau khá nhiều giữa hai nhóm. Bác sĩ nhìn họng, sờ hạch và có thể làm xét nghiệm nhanh khi cần.
Không kê kháng sinh thì làm gì cho đỡ đau?
Súc miệng nước muối ấm, uống nước ấm, ngậm thứ làm dịu họng, và dùng thuốc giảm đau hạ sốt phù hợp. Hãy hỏi dược sĩ loại hợp với mình.